Memleketke qaıtarylatyn qarajat bankter men memleket arasyndaǵy kelisimshart sharttaryna sáıkes óteledi dep keldi
Biraq olardyń tolyq óteý kestesi týraly aqparatty Qazaqstannyń ornyqtylyq qory jarııa etpedi. Qor bul málimettiń ashyq aqparat sanatyna jatpaıtynyn aıtyp, suraýǵa jaýap berýden bas tartty.
Ulttyq bankte naqtylaǵandaı, úkimettiń, Ulttyq banktiń jáne Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttiginiń 2009-2010 jyldarǵa arnalǵan ekonomıka men qarjy júıesin turaqtandyrý jónindegi jospary sheńberinde Ulttyq qordan 1,2 trln teńge bólindi, onyń 476,1 mlrd teńgesi qarjy sektoryn turaqtandyrýǵa baǵyttaldy.
Bólingen 476,1 mlrd teńge bylaısha bólindi:
120 mlrd teńge - Halyq bankine: aksııalardy satyp alýǵa 60 mlrd teńge jáne ekonomıkanyń naqty sektoryn salym túrinde qarjylandyrýǵa 60 mlrd teńge.
120 mlrd teńge - Qazkomǵa: aksııalardy satyp alýǵa 36 mlrd teńge jáne salymdar túrinde ekonomıkanyń naqty sektoryn qarjylandyrýǵa 84 mlrd teńge.
- 24 mlrd teńge - Alıans-Bankke aksııalardy satyp alýǵa.
- Bólingen qarajat osy úsh bankke tolyq kólemde qaıtaryldy.
- 212,1 mlrd teńge - BTA Banktiń jaı aksııalaryn satyp alýǵa.
Bul rette 2014 jyly Ulttyq qordan bank sektoryn saýyqtyrý úshin Problemalyq kredıtter qoryn (QKF) kapıtaldandyrýǵa 250 mlrd teńge bólindi. Keıinnen QKF Qazkomǵa (QKB) bul qarajatty shartty qarjylandyrý (belgili bir sharttarmen banktik salym) túrinde berdi.
"Shartty qarjylandyrý sheńberinde alynǵan qarajat QKB-ǵa ekonomıkanyń basym sektorlaryn kredıtteýge, jumys istep turǵan qaryz alýshylardyń boryshtyq júktemesin azaıtýǵa, syıaqy mólsherlemesin tómendetýge baǵyttaldy. Osylaısha, memleket bóletin aqsha qarajaty naryqtyq sharttarda jáne qaıtarymdylyq qaǵıdattarynda usynyldy ", - dep naqtylanǵan Ulttyq banktiń bank sektoryn saýyqtyrý baǵdarlamasynda.
Ulttyq bank, kúni búginge deıin EDB -men aradaǵy kelisimderge senip, «tym qatty» ketpegen bolatyn. Endi jaǵdaı ózgerdi. Ulttyq bank 2025 jylǵy qyrkúıektiń basynan bastap eń tómengi rezervtik talaptardyń (ETRT) normatıvterin ulǵaıtty. Bul rette memlekettik kómek alǵan oıynshylar ETR-ge memlekettik qoldaýdyń 10%-yn qosýy tıis. Sarapshylardyń sózinshe, bas bank áli de bolsa jumsaqtyq tanytyp otyr.
Ulttyq bank osyǵan deıin aılyq eseptik kórsetkishti memlekettik kómektiń 75% -ǵa arttyrýdy josparlap otyrǵanyn aıtqan bolatyn, keıin ony 10 paıyzǵa túsirýge sheshim qabyldady.
Endi ne bolady?
Bas banıkır Tımýr Súleımenovtyń aıtýynsha, Ulttyq bank bankterdi memlekettik kómekti jyldam qaıtarýǵa yntalandyrý quraldarynyń biri retinde qarastyrdy. Bul sheshim óz nátıjesin berdi. Bankter memleketten alǵan demeý qarjysyn tez arada qaıtaramyz dep ýáde bergen soń sheshim jumsardy. . Eger olar memlekettik kómekti qaıtarýǵa kelispese, Ulttyq bank olar úshin AEK kóterer edi.
«Eger bankter memlekettik kómekti qaıtarý boıynsha qandaı da bir qadamǵa kelispese, biz MRT-ny osy memlekettik kómekti, shartty túrde aıtqanda, qunsyzdandyrý úshin paıdalanar edik», - dep atap ótti Ulttyq bank basshysy.
Onyń aıtýynsha, bankter qazir memleketpen belsendi yntymaqtasyp, onyń saıasatyn qoldaıdy jáne óz múmkindikterine qaraı memlekettik kómekti qaıtarady.
«Qolda bar múmkindikterge súıene otyryp, olar bir jaǵyna túspeýi, qandaı da bir prýdensııalyq normatıvterdi buzbaýy, nesıeleýdi toqtatpaýy úshin bankter memlekettik kómekti qaıtara bastaıdy», - dedi retteýshi basshysy.
Sonymen qatar, Tımýr Súleımenov taıaý arada birqatar basqa bankterdiń de memlekettik kómekti qaıtara bastaıtynyn atap ótti.
Bankterdiń balansynda 1,4 trln teńge memlekettik kómek boldy.
Bul qarajat túrli kezeńderde jáne túrli baǵyttar boıynsha bólindi. Ulttyq banktiń Qazaqstandyq ornyqtylyq qory arqyly baǵdarlamasy boldy, sondaı-aq «Báıterek» pen «Samuryq-Qazyna» tarapynan uzyn jáne jeńildikti oblıgasııalar shyǵaryldy.
Bul aqsha bastapqyda 2032-2045 jyldary qaıtarylýǵa tıis bolatyn. Biraq 2023 jyly mundaı oıynshylar úshin qarjy retteýshisi dıvıdendter tóleýge shekteý qoıdy. Endi olar kiristerin óz aksıonerlerimen bólisýden buryn dıvıdendter somasynyń 10-nan 66% -ǵa deıin memleketke qaıtarýy tıis.
Qazir memlekettik kómekti áli tórt bank: Bank RBK, Alatau City Bank, Eýrazııalyq bank jáne Nurbank qaıtarǵan joq.
